തീർച്ചയായും, 11-13 വയസ്സുകാർക്കായി, ശാന്തവും പ്രചോദനം നൽകുന്നതുമായ ഒരു കഥ താഴെ നൽകുന്നു.
“നോൺ-ഫിക്ഷൻ സ്റ്റോറി ഐഡിയ 8”
മായയും രാഹുലും അവരുടെ വേനലവധിക്ക് മുത്തശ്ശന്റെ വീട്ടിൽ എത്തിയപ്പോൾ ആകെ സന്തോഷത്തിലായിരുന്നു. നഗരത്തിലെ തിരക്കുകളിൽ നിന്ന് മാറി, വയലുകളും കാവും തോടും കുളങ്ങളുമുള്ള ആ ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ അവധിക്കാലം ചിലവഴിക്കാൻ അവർക്ക് വലിയ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. ഓരോ ദിവസവും അവർ പുതിയ എന്തെങ്കിലും കണ്ടെത്താനായി വീടിന് ചുറ്റും നടക്കും.
ഒരു ദിവസം ഉച്ചതിരിഞ്ഞ്, അവർ കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മുത്തശ്ശൻ അവരോട് പറഞ്ഞു, “കുട്ടികളേ, അധികം ദൂരേക്ക് പോകരുത്, പക്ഷെ ഇവിടുന്ന് കുറച്ചപ്പുറത്ത് ഒരു പഴയ കുളമുണ്ട്. വർഷങ്ങളായി ആരും അങ്ങോട്ട് പോകാറില്ല. കാടുപിടിച്ച് കിടക്കുകയായിരിക്കും.”
മുത്തശ്ശന്റെ വാക്കുകൾ മായയുടെയും രാഹുലിന്റെയും മനസ്സിൽ കൗതുകം നിറച്ചു. “പഴയ കുളമോ?” മായ കണ്ണുകൾ വിടർത്തി ചോദിച്ചു. “അങ്ങോട്ട് പോകാത്തത് എന്താ മുത്തശ്ശാ?”
“ഒന്നുമില്ല മോളേ, കാലം മാറിയപ്പോൾ എല്ലാവർക്കും തിരക്കായി. കുളമൊക്കെ പതിയെ മറന്നുപോയി,” മുത്തശ്ശൻ നിസ്സംഗതയോടെ പറഞ്ഞു.
അന്നത്തെ രാത്രി അവർക്ക് ഉറങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ആ കുളത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു അവരുടെ ചിന്ത മുഴുവൻ. അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചയുടൻ, അവർ രണ്ടുപേരും സാഹസികയാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി. കൈയിൽ ഒരു കുടിവെള്ള കുപ്പിയും പഴങ്ങളും ചെറിയ ഒരു ബാഗിൽ എടുത്ത് അവർ മുത്തശ്ശൻ പറഞ്ഞ വഴിയിലൂടെ നടന്നു.
മുത്തശ്ശൻ പറഞ്ഞത് ശരിയായിരുന്നു. ആ വഴി മുഴുവൻ കാടുപിടിച്ച് കിടക്കുകയായിരുന്നു. പാത പലയിടത്തും കാണാനേയില്ല. അവർക്ക് വഴി വെട്ടി മുന്നോട്ട് പോകേണ്ടി വന്നു. അവസാനം, കുറ്റിക്കാടുകൾക്കിടയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ആ പഴയ കുളം അവർ കണ്ടെത്തി. അതൊരു വലിയ കുളമായിരുന്നു, പക്ഷെ മാലിന്യങ്ങളും പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികളും ഇലകളും കരിയിലകളും നിറഞ്ഞ്, വെള്ളം പായൽ പിടിച്ചും ചെളിനിറഞ്ഞും കിടന്നു. കുളത്തിന് ചുറ്റും വളർന്നുനിന്ന മരങ്ങൾ പോലും ക്ഷീണിച്ചതുപോലെ തോന്നി.
“ഇത് മുത്തശ്ശൻ പറഞ്ഞ കുളമാണോ?” രാഹുൽ നിരാശയോടെ ചോദിച്ചു. “ഇവിടെ ഒരു മീൻ പോലും കാണില്ല.”
മായയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. “അയ്യോ! ഇത് എത്ര മനോഹരമായിരുന്നിരിക്കണം പണ്ട്!” അവൾ പറഞ്ഞു. “ഇതൊരു പുഴയുടെ ഭാഗമാണെന്ന് മുത്തശ്ശൻ പറഞ്ഞിരുന്നു. എത്ര പക്ഷികൾ ഇവിടെ വന്നിരുന്നിരിക്കും! എത്ര പൂക്കൾ ഇവിടെ വിരിഞ്ഞിരുന്നിരിക്കും!”
അവർ കുളക്കരയിൽ ഒരുമിനിറ്റ് നിശബ്ദരായി ഇരുന്നു. എന്നിട്ട് മായ രാഹുലിന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞു. “നമുക്കിതിനെ വൃത്തിയാക്കിയാലോ രാഹുൽ?”
രാഹുൽ ഞെട്ടിപ്പോയി. “നമ്മളോ? ഇത് എത്ര വലുതാ മായ! നമ്മൾക്കെങ്ങനെ ഇത് വൃത്തിയാക്കാൻ പറ്റും?”
“നമ്മൾക്ക് പറ്റും! ഓരോ ദിവസവും കുറേശ്ശെയായി ചെയ്യാം. അല്ലെങ്കിൽ നമുക്ക് മുത്തശ്ശനോട് ചോദിക്കാം,” മായയുടെ കണ്ണുകളിൽ ഒരു നിശ്ചയദാർഢ്യം കണ്ടു.
അവർ തിരിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് നടന്നു. കുളത്തിന്റെ അവസ്ഥ അവരെ വല്ലാതെ വിഷമിപ്പിച്ചു. മുത്തശ്ശൻ അവരെ കണ്ടപ്പോൾ ചിരിച്ചു, “എന്താ കണ്ടോ കുളം? ഒരുപാട് കാടുകയറിയല്ലേ?”
“അതെ മുത്തശ്ശാ,” മായ പറഞ്ഞു. “പക്ഷെ ഞങ്ങൾക്കതിനെ വൃത്തിയാക്കണം. അതിന് എന്ത് ചെയ്യണം?”
മുത്തശ്ശൻ ഗൗരവത്തിലായി. “അതൊരു നല്ല കാര്യമാണ് മക്കളേ. പണ്ട് ഈ കുളം ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിന്റെ ജീവനാഡിയായിരുന്നു. കുടിവെള്ളത്തിന്, മീൻ പിടിക്കാൻ, കൃഷിക്ക് വെള്ളം എടുക്കാൻ, എല്ലാവരും ഈ കുളത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു. ഒരുപാട് പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും ഇവിടെ വന്നിരുന്നു. ഈ കുളത്തിലെ വെള്ളം ശുദ്ധമായിരുന്നതുകൊണ്ട് കിണറുകളിലും നല്ല വെള്ളം ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷെ പിന്നെ, പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകളും മറ്റ് മാലിന്യങ്ങളും ഒക്കെ ആളുകൾ ഇതിലേക്ക് വലിച്ചെറിയാൻ തുടങ്ങി. പതിയെപ്പതിയെ കുളം ഇല്ലാതായി.”
മുത്തശ്ശൻ അവർക്ക് കുളത്തെക്കുറിച്ച് ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു കൊടുത്തു. എങ്ങനെയാണ് കുളം ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന്, എത്രതരം ജീവികൾ അവിടെ ജീവിക്കുന്നതെന്ന്. “ഒരു കുളം എന്നത് വെറും വെള്ളം നിറഞ്ഞ ഒരു കുഴിയല്ല. അതൊരു വലിയ ലോകമാണ്. അവിടുത്തെ ഓരോ ജീവിക്കും അതിൻ്റേതായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.”
മായയും രാഹുലും ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു. അവർക്ക് ആ കുളത്തെ വീണ്ടെടുക്കാൻ ആഗ്രഹം കൂടി. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, അവർ മുത്തശ്ശന്റെ സഹായത്തോടെ ചെറിയ ചവറുകൾ വാരാൻ തുടങ്ങി. അവർക്ക് കിട്ടിയതിൽ ഒരുപാട് പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകൾ, കുപ്പികൾ, പഴയ ചെരുപ്പുകൾ ഒക്കെയുണ്ടായിരുന്നു. വലിയ മരക്കമ്പുകളും പായലുമൊക്കെ മാറ്റുന്നത് വലിയ ജോലിയായിരുന്നു.
ആദ്യത്തെ കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾ അവർക്ക് കഷ്ടപ്പാടായിരുന്നു. കൈകാലുകൾ വേദനിച്ചു, വിയർത്തൊലിച്ച് അവർ അവശരായി. പക്ഷെ ഓരോ ചെറിയ ഭാഗം വൃത്തിയാക്കുമ്പോഴും അവർക്ക് വലിയ സന്തോഷം തോന്നി. “നോക്കൂ രാഹുൽ, ഇവിടെ വെള്ളത്തിന് ഒരു ചെറിയ തെളിച്ചം വരുന്നുണ്ട്!” മായ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു.
അവർക്ക് തനിച്ചുള്ള ജോലിക്ക് വേഗത പോരാ എന്ന് മനസ്സിലായി. അപ്പോൾ രാഹുൽ ഒരു ആശയം പറഞ്ഞു, “നമുക്ക് മറ്റ് കൂട്ടുകാരെയും വിളിച്ചാലോ? എല്ലാവരും ചേർന്നാൽ പെട്ടെന്ന് തീരും.”
മായക്ക് ആ ആശയം ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. അവർ അവരുടെ സ്കൂളിലെ കൂട്ടുകാരായ അപ്പുവിനെയും മീനുവിനെയും ആവേശത്തോടെ കുളത്തിന്റെ കഥ പറഞ്ഞു കേൾപ്പിച്ചു. കൂട്ടുകാർക്കും അത് കേട്ടപ്പോൾ കൗതുകമായി. അവരും അവരുടെ മാതാപിതാക്കളോട് ചോദിച്ച് അവരോടൊപ്പം ചേരാൻ തയ്യാറായി.
അങ്ങനെ, ദിവസങ്ങൾ കഴിയുന്തോറും കൂടുതൽ കുട്ടികൾ അവരുടെ കൂടെ ചേർന്നു. മുത്തശ്ശൻ അവർക്ക് വേണ്ട നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി. മുതിർന്നവരും കുട്ടികളുടെ ഈ ആവേശം കണ്ടപ്പോൾ അവരെ സഹായിക്കാൻ മുന്നോട്ട് വന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ ചില ചേച്ചിമാർ അവർക്ക് ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കി കൊണ്ടുവന്നു. ചില ചേട്ടന്മാർ വലിയ ഉപകരണങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് വലിയ ചവറുകൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ സഹായിച്ചു. അതൊരു വലിയ ജനകീയ പങ്കാളിത്തമായി മാറി.
കുളത്തിലെ മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ അവർക്ക് പല കാര്യങ്ങളും പഠിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. പ്ലാസ്റ്റിക് പ്രകൃതിക്ക് എത്രമാത്രം ദോഷകരമാണെന്ന് അവർ നേരിട്ട് കണ്ടു. ഓരോ പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പിയും മണ്ണിൽ ലയിക്കാൻ നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ എടുക്കുമെന്നും, അവ മണ്ണിനെയും വെള്ളത്തെയും വിഷമയമാക്കുമെന്നും മുത്തശ്ശൻ അവരെ പഠിപ്പിച്ചു.
പതുക്കെപ്പതുക്കെ, കുളം അതിൻ്റെ പഴയ സൗന്ദര്യത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവരാൻ തുടങ്ങി. ചെളിനിറഞ്ഞ വെള്ളം തെളിഞ്ഞു, സൂര്യരശ്മികൾ കുളത്തിന്റെ അടിയിലേക്ക് എത്തിത്തുടങ്ങി. അവർ ചെറിയ മീൻ കുഞ്ഞുങ്ങളെ കുളത്തിൽ നിക്ഷേപിച്ചു. കുളത്തിന്റെ ചുറ്റും പുതിയ മരച്ചെടികൾ വെച്ചുപിടിപ്പിച്ചു. കുളക്കരയിൽ അവർ നടപ്പാത ഉണ്ടാക്കി.
ഒരു വൈകുന്നേരം, എല്ലാവരും ചേർന്ന് കുളത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം ആഘോഷിച്ചു. അന്ന് ആകാശത്ത് ചന്ദ്രൻ തെളിഞ്ഞുനിന്നു. കുളത്തിലെ വെള്ളത്തിൽ ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രതിഫലിച്ചു. പലതരം പക്ഷികളും തുമ്പികളും കുളത്തിന് ചുറ്റും പറന്നുനടന്നു. തവളകൾ നീന്തിത്തുടിച്ചു.
“നോക്കൂ രാഹുൽ,” മായയുടെ കണ്ണുകൾ തിളങ്ങി. “ഇത് നമ്മുടെ കുളമാണ്! നമ്മൾ ഇതിനെ രക്ഷിച്ചു!”
രാഹുൽ ചിരിച്ചു. “നമ്മൾ മാത്രമല്ല മായ, എല്ലാവരും ചേർന്നാണ് ഇത് ചെയ്തത്.”
മുത്തശ്ശൻ അവരുടെ അടുത്തേക്ക് വന്നു. “മക്കളേ, നിങ്ങൾ ചെയ്തത് വളരെ വലിയൊരു കാര്യമാണ്. ഒരു കുളം വൃത്തിയാക്കുക എന്നതിലുപരി, നിങ്ങൾ ഒരു ഗ്രാമത്തെ ഒന്നിച്ചു നിർത്തുകയായിരുന്നു. ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചാൽ നമുക്ക് എന്തും നേടാനാകും എന്ന് നിങ്ങൾ തെളിയിച്ചു.”
ഒരുപാട് പേർ ആ കുളത്തിലേക്ക് മീൻപിടിക്കാനും തുണി കഴുകാനും കാലികളെ കുളിപ്പിക്കാനും വന്നു. കുളം വീണ്ടും ഗ്രാമത്തിന്റെ ജീവനാഡിയായി മാറി. കുട്ടികൾ അതിന് ഒരു പേരും നൽകി – “നക്ഷത്രക്കുളം”. കാരണം രാത്രിയിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ ആ കുളത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചു നിന്നു.
മായയും രാഹുലും അവരുടെ കൂട്ടുകാരും ആ കുളത്തിൽ ദിവസവും പോകും. മീനുകൾക്ക് ഭക്ഷണം കൊടുക്കും, ചെടികൾ നനയ്ക്കും, കുളത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം ആസ്വദിക്കും. അവർക്ക് മനസ്സിലായി, പ്രകൃതിക്ക് വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന ഓരോ ചെറിയ കാര്യത്തിനും വലിയ വിലയുണ്ടെന്ന്. നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടുള്ളതിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെയെല്ലാം കടമയാണെന്നും, ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചാൽ വലിയ സ്വപ്നങ്ങൾ പോലും യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നും അവർ പഠിച്ചു.
**ഗുണപാഠം:** നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടിനെ പരിപാലിക്കുന്നത് നമ്മൾ ഓരോരുത്തരുടെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ഒരുമിച്ചുള്ള പ്രയത്നത്തിലൂടെയും നിരന്തരമായ ആഗ്രഹത്തിലൂടെയും വലിയ കാര്യങ്ങൾ പോലും നമുക്ക് നേടാൻ കഴിയും. പ്രകൃതിയെ സ്നേഹിക്കുമ്പോൾ, പ്രകൃതി നമ്മളെ തിരിച്ച് സ്നേഹിക്കും.




