തീർച്ചയായും, “സമൂഹസേവന ദിനം” എന്ന പേരിൽ, 11-13 വയസ്സുകാർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കഥ താഴെ നൽകുന്നു:
സമൂഹസേവന ദിനം
അടുത്ത ശനിയാഴ്ച സ്കൂളിലെ സമൂഹസേവന ദിനമാണെന്ന് മീര ടീച്ചർ ക്ലാസ്സിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ ആര്യക്ക് ഒട്ടും താൽപ്പര്യമില്ലായിരുന്നു. അവൾക്ക് ശനിയാഴ്ചകളിൽ വീട്ടിലിരുന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കാനും കൂട്ടുകാരുമായി കളിക്കാനും ഇഷ്ടമായിരുന്നു. “ഇതും കൂടി ആയപ്പോൾ കഷ്ടമായി,” അവൾ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.
“കുട്ടികളേ,” ടീച്ചർ പറഞ്ഞു തുടങ്ങി, “നമ്മുടെ സമൂഹം നമ്മുടെ വീടാണ്. അതിനെ വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതും പരിപാലിക്കേണ്ടതും നമ്മുടെയെല്ലാം കടമയാണ്. ആരുമില്ലാത്തവരെയും, നമ്മൾ താമസിക്കുന്ന ചുറ്റുപാടിനെയും സ്നേഹിക്കാനും സഹായിക്കാനും പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ദിവസമാണിത്.”
“ടീച്ചർ, നമ്മളെന്താ ചെയ്യേണ്ടത്?” രാഹുൽ ആകാംഷയോടെ ചോദിച്ചു. രാഹുൽ എപ്പോഴും എല്ലാ കാര്യത്തിലും ഉത്സാഹം കാണിക്കുന്ന കുട്ടിയാണ്.
“നമ്മുടെ സ്കൂളിനടുത്തുള്ള പഴയ പാർക്ക് കണ്ടിട്ടില്ലേ? അതിപ്പോൾ ഒരുപാട് വൃത്തികേടായി കിടക്കുകയാണ്. കുറെ കുന്നുകൂടിയ മാലിന്യങ്ങളും ഉണങ്ങിയ ഇലകളും പൊട്ടിയ കളിക്കോപ്പുകളും അവിടെയുണ്ട്. നമുക്കത് വൃത്തിയാക്കണം,” ടീച്ചർ വിശദീകരിച്ചു.
ആര്യയുടെ മുഖം മങ്ങി. “പാർക്ക് വൃത്തിയാക്കുകയോ? അതും എന്റെ ശനിയാഴ്ച!” അവൾ പിറുപിറുത്തു. പക്ഷെ രാഹുലും മറ്റു കൂട്ടുകാരും ആവേശത്തിലായിരുന്നു.
ശനിയാഴ്ച രാവിലെ, ആര്യ മനസില്ലാമനസ്സോടെ സ്കൂളിലേക്ക് പോയി. അവളുടെ കയ്യിൽ അമ്മ കൊടുത്ത കൈയ്യുറകളും ഒരു ചെറിയ ബാഗും ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്കൂളിൽ എത്തിയപ്പോൾ തന്നെ കൂട്ടുകാരെല്ലാം എത്തിച്ചേർന്നിരുന്നു. മീര ടീച്ചർ എല്ലാവർക്കും വേണ്ട നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി. മാലിന്യം ശേഖരിക്കാനുള്ള വലിയ ചാക്കുകൾ, ചൂലുകൾ, ചെടി നനയ്ക്കാനുള്ള പാത്രങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെ ടീച്ചർ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു.
അവർ പാർക്കിലേക്ക് നടന്നു. ആര്യയുടെ മനസ്സിൽ പാർക്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള ടീച്ചറുടെ വാക്കുകളായിരുന്നു. “വൃത്തികേടായി കിടക്കുന്നു” എന്ന് പറഞ്ഞത് ശരിയാണെന്ന് പാർക്കിലെത്തിയപ്പോൾ അവൾക്ക് മനസ്സിലായി. പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികളും കടലാസുകളും കവറുകളും പലയിടത്തും ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. കളിക്കോപ്പുകൾ തുരുമ്പെടുത്ത് പൊട്ടിത്തകർന്ന് കിടക്കുന്നു. ഭംഗിയായിരുന്ന പൂന്തോട്ടം കരിഞ്ഞ്, ഉണങ്ങിയ ചെടികളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
“നോക്കൂ കൂട്ടുകാരേ, ഇതാണ് നമ്മുടെ പാർക്കിന്റെ അവസ്ഥ,” ടീച്ചർ പറഞ്ഞു. “ഇത് വൃത്തിയാക്കാൻ നമുക്ക് ഒറ്റക്കെട്ടായി പ്രവർത്തിക്കണം. ഓരോരുത്തർക്കും ഓരോ ജോലികൾ വീതിച്ചു നൽകാം.”
ആര്യക്കും രാഹുലിനും മാലിന്യം പെറുക്കി ചാക്കിലാക്കാനുള്ള ചുമതലയാണ് കിട്ടിയത്. അവർ കൈയ്യുറകളിട്ട് ജോലിക്ക് ഇറങ്ങി. ആദ്യമൊക്കെ ആര്യക്ക് മടുപ്പ് തോന്നി. ഓരോ തവണ കുനിയുമ്പോഴും അവൾക്ക് ദേഷ്യം വന്നു. “ഇതാര് വൃത്തിയാക്കും?” അവൾ രാഹുലിനോട് ചോദിച്ചു.
“നമ്മൾ തന്നെ വൃത്തിയാക്കും!” രാഹുൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഒരുപാട് പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ ഒരുമിച്ച് പെറുക്കിയെടുത്തു. “ഒന്ന് ചിന്തിച്ചു നോക്കൂ ആര്യ, നമ്മൾ ഈ മാലിന്യങ്ങളെല്ലാം നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ പാർക്ക് എത്ര ഭംഗിയാകും!”
രാഹുലിന്റെ ആവേശം പതിയെ ആര്യയിലേക്കും പടർന്നു. അവൾ ഓരോ മാലിന്യവും സൂക്ഷിച്ചുനോക്കി പെറുക്കാൻ തുടങ്ങി. പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ, ചിപ്സ് കവറുകൾ, പഴയ പത്രക്കടലാസുകൾ, മിഠായിക്കടലാസുകൾ… ഒരുപാട് സാധനങ്ങൾ അവർ ശേഖരിച്ചു. ഓരോ തവണ ചാക്ക് നിറയുമ്പോഴും അവർക്ക് സന്തോഷം തോന്നി.
മറ്റൊരു സംഘം കുട്ടികൾ ഉണങ്ങിയ ഇലകൾ ചൂലിട്ട് വാരി ഒരു മൂലയിലേക്ക് കൂട്ടിയിട്ടു. ചിലർ വെള്ളമൊഴിച്ച് ചെടികളെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. പൊട്ടിയ കളിക്കോപ്പുകൾ ഒരു ഭാഗത്ത് കൂട്ടിയിട്ടു. അത് നന്നാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പിന്നീട് നടക്കുമെന്ന് ടീച്ചർ പറഞ്ഞു.
ഒരു മണിക്കൂറോളം അവർ തുടർച്ചയായി ജോലി ചെയ്തു. ആര്യയുടെ ശരീരത്തിൽ വിയർപ്പുപൊടിഞ്ഞു. കൈകൾക്ക് വേദനയെടുക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എങ്കിലും അവളുടെ മനസ്സിൽ ഒരു പുതിയ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു. അവർ വൃത്തിയാക്കിയ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് നോക്കിയപ്പോൾ അവൾക്ക് അത്ഭുതം തോന്നി. നേരത്തെ മാലിന്യം കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്ന ഭാഗങ്ങൾ ഇപ്പോൾ വൃത്തിയായും ഭംഗിയായും കിടക്കുന്നു!
അതിനിടയിൽ ഒരു വൃദ്ധൻ പാർക്കിലേക്ക് വന്നു. അദ്ദേഹം എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ പാർക്കിൽ നടക്കാൻ വരുന്നയാളാണ്. വൃത്തികെട്ടു കിടന്നിരുന്ന പാർക്ക് കണ്ട് അദ്ദേഹം നിരാശനായി പോവുകയായിരുന്നു പതിവ്. ഇന്ന് പാർക്ക് വൃത്തിയാക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്ത് പുഞ്ചിരി വിടർന്നു.
“മക്കളേ, നിങ്ങൾ വലിയൊരു കാര്യമാണ് ചെയ്യുന്നത്,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. “ഈ പാർക്ക് എന്റെ ചെറുപ്പകാലം മുതൽ ഉള്ളതാണ്. ഒരുപാട് ഓർമ്മകളുണ്ട് എനിക്ക് ഇവിടെ. ഇത് വൃത്തികേടായപ്പോൾ എനിക്ക് വിഷമം തോന്നി. നിങ്ങൾ ഇതിനെ വീണ്ടും സുന്ദരമാക്കുകയാണല്ലോ!”
ആര്യ ആ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. താൻ ചെയ്യുന്നത് എത്ര പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യമാണെന്ന് അപ്പോൾ അവൾക്ക് പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലായി. ഒരു വ്യക്തിക്ക് സന്തോഷം നൽകാൻ തന്റെ ചെറിയ പ്രവൃത്തിക്ക് കഴിഞ്ഞല്ലോ!
ഉച്ചയായപ്പോഴേക്കും പാർക്കിന്റെ രൂപം തന്നെ മാറി. മാലിന്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ചാക്കുകൾ ഒരു വശത്ത് കൂട്ടിയിട്ടു. പൂന്തോട്ടത്തിൽ വീണ്ടും ജീവൻ വെച്ചതുപോലെയായി. കളിക്കോപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും പൊട്ടിയിരുന്നെങ്കിലും, ചുറ്റുപാടും വൃത്തിയായപ്പോൾ പാർക്കിന് ഒരു പുതിയ ഉണർവ്വ് വന്നു.
എല്ലാവരും തളർന്നിരുന്നുവെങ്കിലും അവരുടെയെല്ലാം മുഖത്ത് സംതൃപ്തിയുണ്ടായിരുന്നു. “നോക്കൂ കൂട്ടുകാരേ,” ടീച്ചർ പറഞ്ഞു, “നിങ്ങൾ ചെയ്തത് വെറും പാർക്ക് വൃത്തിയാക്കൽ മാത്രമല്ല. നിങ്ങൾ ഇവിടെ സന്തോഷം കൊണ്ടുവന്നു. ഒരുമിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ എത്ര വലിയ കാര്യമാണ് നമ്മൾ ചെയ്തതെന്ന് കണ്ടില്ലേ?”
“ആദ്യമൊക്കെ എനിക്ക് ഇത് വെറുമൊരു ജോലിയായി തോന്നി, ടീച്ചർ,” ആര്യ തുറന്നു സമ്മതിച്ചു. “പക്ഷേ ഇപ്പോൾ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്. ഞങ്ങളുടെ പാർക്ക് ഇത്രയും ഭംഗിയായത് കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് അഭിമാനം തോന്നി.”
മീര ടീച്ചർ പുഞ്ചിരിച്ചു. “അതാണ് സമൂഹസേവനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സന്തോഷം, ആര്യ. നമ്മൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് വേണ്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ നമുക്ക് ലഭിക്കുന്ന സംതൃപ്തിക്ക് അതിരുകളില്ല. നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടിനെ വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മളെല്ലാവരുടെയും കടമയാണ്. ഓരോ ചെറിയ പ്രവൃത്തിക്കും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയും.”
അവർ പോകുമ്പോൾ, വൃദ്ധൻ വീണ്ടും വന്ന് അവരെ അനുഗ്രഹിച്ചു. പാർക്കിന്റെ പുതിയ ഭംഗി കണ്ട് കുറച്ച് കുട്ടികൾ കളിക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നത് ആര്യ കണ്ടു. അവരുടെ ചിരി കേട്ടപ്പോൾ അവൾക്ക് കൂടുതൽ സന്തോഷം തോന്നി. ആര്യയുടെ മനസ്സിൽ ഒരു പുതിയ പാഠം ഉറച്ചു. സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷം കളിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലുതാണെന്ന് അവൾക്ക് മനസ്സിലായി.
ഈ സമൂഹസേവന ദിനം ആര്യയുടെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു പുതിയ വെളിച്ചം വീശി. ഒരുമിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഏത് വലിയ കാര്യവും എളുപ്പമാക്കാമെന്നും, നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെയെല്ലാം ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നും അവൾ പഠിച്ചു. മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസ്സിലും സന്തോഷം നിറയും.




