തീർച്ചയായും! മനോഹരമായ ഈ ആശയം ഒരു പ്രചോദന കഥയാക്കി മാറ്റാം. കുട്ടികൾക്ക് വായിക്കാൻ എളുപ്പമുള്ളതും ഹൃദയസ്പർശിയായതുമായ ഒരു കഥ ഇതാ:
***
**ശുദ്ധമായ കടപ്പുറം പ്രചാരണം**
കടൽത്തീരം ഇഷ്ടപ്പെടാത്തവരായി ആരുണ്ട്? തിരമാലകളുടെ ഇരമ്പലും, നേർത്ത കാറ്റും, സുവർണ്ണ നിറമുള്ള മണൽത്തരികളും… ഈ കാഴ്ചകൾ ആസ്വദിക്കാൻ മീരയ്ക്കും രാഹുലിനും ഫാത്തിമയ്ക്കും എന്നും ഒരു പ്രത്യേക ഉത്സാഹമായിരുന്നു. സ്കൂൾ വിട്ടാൽ അവരുടെ പ്രധാന വിനോദം അടുത്തുള്ള കടപ്പുറത്ത് പോവുകയായിരുന്നു. അവിടെ അവർ ചിപ്പികൾ പെറുക്കി, ഓട്ടമത്സരം നടത്തി, കടലിലെ തണുപ്പിൽ കാൽ നനച്ച് കളിച്ചുല്ലസിച്ചു.
എന്നാൽ, കുറച്ചുകാലമായി അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കടപ്പുറത്തിന് ഒരു മാറ്റം വന്നിരുന്നു. പണ്ട് കണ്ടിരുന്ന മനോഹരമായ കടപ്പുറമല്ലിത്. പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികളും, കവറുകളും, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട മീൻവലകളും മണലിൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. തിരമാലകൾ കൊണ്ടുവരുന്ന കുപ്പികൾ അവർക്ക് സങ്കടമായി തോന്നി. കടൽ പക്ഷികൾ മാലിന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഭക്ഷണം തേടുന്നതും, ചെറു മീനുകൾ കുപ്പികളിൽ കുടുങ്ങിപ്പോകുന്നതും അവർ കണ്ടു. “ഇതൊരു സങ്കടകരമായ കാഴ്ചയാണല്ലോ,” മീര രാഹുലിനോട് പറഞ്ഞു. “നമ്മുടെ കടൽ നമ്മളോട് എന്തോ പറയാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് പോലെ,” ഫാത്തിമയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
അടുത്ത ദിവസം സ്കൂളിൽ വെച്ച് അവർ ഈ വിഷയം മായ ടീച്ചറുമായി പങ്കുവെച്ചു. മായ ടീച്ചർ ശാന്തമായി എല്ലാം കേട്ടു. “നിങ്ങളുടെ സങ്കടം എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു കുട്ടികളേ. ഈ കടപ്പുറം നമ്മുടേതാണ്, നമുക്ക് അതിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്,” ടീച്ചർ പറഞ്ഞു. “നിങ്ങൾക്ക് ഈ കടപ്പുറം വീണ്ടും വൃത്തിയാക്കാൻ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് തോന്നുന്നുണ്ടോ?”
ടീച്ചറുടെ ചോദ്യം അവരിൽ ഒരു പുതിയ ചിന്ത നൽകി. “നമുക്ക് എന്തെങ്കിലും ചെയ്യണം!” രാഹുൽ ആവേശത്തോടെ പറഞ്ഞു. അങ്ങനെയാണ് ‘ശുദ്ധമായ കടപ്പുറം പ്രചാരണം’ എന്ന ആശയം അവരുടെ മനസ്സിൽ വന്നത്. ഒരു വലിയ കാര്യമാണ് അവർ ഏറ്റെടുക്കാൻ പോകുന്നത്. പക്ഷേ, ടീച്ചർ അവരുടെ കൂടെയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ അവർക്ക് ധൈര്യം തോന്നി.
ആദ്യപടി, സ്കൂളിലെ മറ്റ് കുട്ടികളെ ഈ പ്രചാരണത്തിൽ പങ്കെടുപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. മീരയും രാഹുലും ഫാത്തിമയും ചേർന്ന് ആകർഷകമായ പോസ്റ്ററുകൾ ഉണ്ടാക്കി. “നമ്മുടെ കടൽ, നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്തം,” “കടപ്പുറം വൃത്തിയാക്കാം, കടലിനെ രക്ഷിക്കാം” എന്നെല്ലാമായിരുന്നു പോസ്റ്ററുകളിലെ വാചകങ്ങൾ. അവർ ഓരോ ക്ലാസിലും പോയി കടപ്പുറത്തിൻ്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും, അത് കടൽ ജീവികളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നും ലളിതമായി വിശദീകരിച്ചു. രക്ഷിതാക്കളോടും അധ്യാപകരോടും അവർ സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ഒരുപാട് കുട്ടികളും അവരുടെ രക്ഷിതാക്കളും ഈ ഉദ്യമത്തിൽ പങ്കുചേരാൻ സന്നദ്ധരായി എത്തി.
പ്രചാരണത്തിൻ്റെ ആദ്യ ദിവസം. ഒരു ഞായറാഴ്ച രാവിലെ അവർ എല്ലാവരും കടപ്പുറത്ത് ഒത്തുകൂടി. കൈകളിൽ ഗ്ലൗസുകളും, മാലിന്യം ശേഖരിക്കാനുള്ള വലിയ ചാക്കുകളുമായി അവർ തയ്യാറായിരുന്നു. ആദ്യം കണ്ട കാഴ്ച അവരെ ഒന്നു ഭയപ്പെടുത്തി. മണലിൽ നിറയെ മാലിന്യം! ഓരോ ചുവടിലും പ്ലാസ്റ്റിക്കും കുപ്പികളും. “ഇതൊന്നും തീരില്ല,” ഒരു കുട്ടി മടുപ്പോടെ പറഞ്ഞു.
അപ്പോൾ മായ ടീച്ചർ അവരെ വിളിച്ചു. “ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ പ്രവർത്തി പോലും വലിയ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കും. ഒരുമിച്ചു നിന്നാൽ ഈ കടപ്പുറം നമ്മുക്ക് വൃത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കും.” ടീച്ചർ അവർക്ക് മാലിന്യങ്ങൾ തരംതിരിക്കേണ്ടതിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു കൊടുത്തു. പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ ഒരു ചാക്കിൽ, പേപ്പർ കഷണങ്ങൾ വേറെ ചാക്കിൽ, ചില്ലുകഷണങ്ങൾ പ്രത്യേകം എടുത്ത് മാറ്റാൻ. ഇത് അവർക്ക് ഒരു പുതിയ അറിവായിരുന്നു. “മാലിന്യം വെറുതെ കളയുകയല്ല, അതിനെ വേർതിരിച്ച് പുനരുപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയത് ഒരു വലിയ പാഠമായിരുന്നു,” രാഹുൽ പറഞ്ഞു.
ആദ്യത്തെ ദിവസം അവർക്ക് ഒരുപാട് മാലിന്യം ശേഖരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ശരീരത്തിൽ ചെറിയ ക്ഷീണമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരാഴ്ച കഴിഞ്ഞ് അവർ വീണ്ടും വന്നു. പിന്നെയും ആഴ്ചകൾ കഴിഞ്ഞു. കൂടുതൽ കുട്ടികളും രക്ഷിതാക്കളും നാട്ടുകാരും അവരോടൊപ്പം ചേർന്നു. ചില മുതിർന്നവർ കടലിനെക്കുറിച്ചും മാലിന്യങ്ങൾ അതിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നും കുട്ടികളോട് സംസാരിച്ചു. അതൊരു വലിയ പാഠശാലയായി മാറി.
മാസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. അവരുടെ കഠിനാധ്വാനത്തിൻ്റെ ഫലം കടപ്പുറത്ത് പ്രകടമായി. കടപ്പുറം വീണ്ടും മനോഹരമായി തീർന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകൾക്ക് പകരം സ്ഫടികസമാനമായ മണൽത്തരികൾ തിളങ്ങി. കടൽ പക്ഷികൾക്ക് മാലിന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ തിരയാതെ പറന്നു നടക്കാൻ സാധിച്ചു. കടൽ വീണ്ടും തെളിഞ്ഞു, അതിലൂടെ നീങ്ങുന്ന മീനുകളെ അവർക്ക് കാണാമായിരുന്നു.
ഒരു ദിവസം കടപ്പുറത്ത് കളിക്കുമ്പോൾ മീരയുടെ കണ്ണുകൾ തിളങ്ങി. “നോക്കൂ! നമ്മുടെ കടപ്പുറം എത്ര സുന്ദരമായിരിക്കുന്നു!” രാഹുലും ഫാത്തിമയും അവളെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു. അവർക്ക് അഭിമാനം തോന്നി. തങ്ങളുടെ ചെറിയ പ്രയത്നം ഇത്ര വലിയ മാറ്റം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് അവർ ഒരിക്കലും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല.
ഈ അനുഭവം അവർക്ക് ഒരുപാട് പാഠങ്ങൾ നൽകി. കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം എത്ര വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കി. ഓരോ വ്യക്തിക്കും തങ്ങളുടെ ചുറ്റുപാടിനോടും പ്രകൃതിയോടും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്നും, ചെറിയ കാര്യങ്ങളിലൂടെ പോലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താമെന്നും അവർ പഠിച്ചു. കടൽത്തീരം വൃത്തിയാക്കിയത് ഒരു തുടക്കം മാത്രമായിരുന്നു. ഇനിയങ്ങോട്ട് പ്ലാസ്റ്റിക്കിൻ്റെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കാനും, മാലിന്യം വലിച്ചെറിയാതിരിക്കാനും അവർ തീരുമാനിച്ചു.
**ഗുണപാഠം:** നമ്മുടെ പ്രകൃതിയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് ഓരോരുത്തരുടെയും കടമയാണ്. ചെറിയ പ്രയത്നങ്ങളും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും. ഭൂമിയുടെ ഭംഗി നിലനിർത്താൻ നമുക്ക് ഓരോരുത്തർക്കും കൈകോർക്കാം. ഓരോ പ്രവൃത്തിയും ശുദ്ധമായ ഒരു നാളേക്കുള്ള ചുവടുവെപ്പാണ്.
***
