പാഠമായ ബസ് യാത്ര

തീർച്ചയായും, “ബസ് യാത്രയിലെ പാഠം” എന്ന പേരിൽ, 11-13 വയസ്സുകാർക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു ലളിതവും ഹൃദയസ്പർശിയായതുമായ കഥ താഴെ നൽകുന്നു:

**ബസ് യാത്രയിലെ പാഠം**

മരിയക്ക് അവളുടെ സ്കൂൾ ബസ് യാത്ര വളരെ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ എട്ടു മണിക്ക് അവൾ ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ എത്തും. ബസ് വന്നാലുടൻ അവൾ ഓടിക്കയറി ജനലിനരികിലുള്ള അവളുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട സീറ്റിൽ ഇരിക്കും. എന്നിട്ട് പുറത്തെ കാഴ്ചകൾ കണ്ടിരിക്കും, ചിലപ്പോൾ ഒരു പുസ്തകം വായിക്കും. പന്ത്രണ്ടു വയസ്സുകാരിയായ മരിയക്ക് സ്വന്തം ലോകത്ത് ഒതുങ്ങിക്കൂടാനായിരുന്നു ഇഷ്ടം. ബസിനുള്ളിൽ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളോടോ, കൂടെ യാത്ര ചെയ്യുന്ന ആളുകളോടോ അവൾക്ക് വലിയ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല.

ഒരു ദിവസം രാവിലെ, പതിവുപോലെ മരിയ ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ കാത്തുനിന്നു. ബസ് വന്നപ്പോൾ അവൾ ഓടിക്കയറി. പക്ഷേ അവളുടെ ഇഷ്ട സീറ്റ് അന്ന് ഒഴിഞ്ഞുകിടന്നിരുന്നില്ല. ഒരു അപ്പൂപ്പൻ അവിടെ ഇരുന്ന് പത്രം വായിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മരിയക്ക് അൽപം നിരാശ തോന്നി. അവൾക്ക് ജനലിനരികിൽ ഇരിക്കാനായിരുന്നു ഏറ്റവും ഇഷ്ടം. മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ അവൾ വേറൊരു സീറ്റിൽ പോയിരുന്നു.

അന്ന് ബസിൽ പതിവിലും കൂടുതൽ തിരക്കുണ്ടായിരുന്നു. സ്കൂൾ കുട്ടികളും ജോലിക്കാരും സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്നവരുമെല്ലാം ബസിലുണ്ടായിരുന്നു. മരിയ പുറത്തേക്ക് നോക്കിയിരുന്നു. മനസ്സിൽ അവൾക്ക് ഒരു ചെറിയ അസ്വസ്ഥത തോന്നി. ജനലിനരികിലെ സീറ്റ് കിട്ടാത്തതിലുള്ള ചെറിയ ദേഷ്യം.

ബസ് കുറച്ചുകൂടി മുന്നോട്ട് പോയപ്പോൾ, അടുത്ത സ്റ്റോപ്പിൽ നിന്ന് ഒരു പ്രായമായ അമ്മൂമ്മ ബസിൽ കയറി. അവരുടെ കയ്യിൽ നിറയെ സാധനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു സഞ്ചിയും ഒരു ബാഗും. അതുകൊണ്ട് അവർക്ക് ബാലൻസ് ചെയ്യാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ബസ് ഡ്രൈവർ ശ്രീധരൻ അങ്കിൾ പതിയെ വണ്ടി എടുത്തു. “അമ്മൂമ്മേ, സൂക്ഷിച്ചു കേറണേ,” അദ്ദേഹം സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു.

അമ്മൂമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് ബസിനുള്ളിലേക്ക് കയറി. അവർക്ക് ഇരിക്കാൻ ഒരു സീറ്റ് കിട്ടിയിരുന്നില്ല. ബസിനുള്ളിൽ പലരും അമ്മൂമ്മയെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതുപോലുമില്ലായിരുന്നു. ചിലർ ഫോണിൽ കളിക്കുന്നു, ചിലർ ഉറങ്ങുന്നു, മറ്റുചിലർ ജനലിനു പുറത്തേക്ക് നോക്കി തങ്ങളുടേതായ ലോകത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു. മരിയയും ആദ്യം അങ്ങനെതന്നെയായിരുന്നു. അവൾ പുറത്തേക്ക് നോക്കിയിരുന്നു.

അമ്മൂമ്മ സാധനങ്ങളുമായി ബസിനുള്ളിൽ പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ പാടുപെടുന്നത് മരിയയുടെ കണ്ണിൽ പെട്ടു. ബസ് വളവുകൾ തിരിയുമ്പോൾ അമ്മൂമ്മ ഒന്നു ആടിയുലഞ്ഞു. അവരുടെ കയ്യിൽ നിന്ന് ഒരു സഞ്ചി താഴെ വീഴാൻ പോയി. മരിയ അത് കണ്ടു, പക്ഷേ എഴുന്നേറ്റ് സഹായിക്കാൻ ആദ്യം അവൾക്ക് തോന്നിയില്ല. “വേറെ ആരെങ്കിലും സഹായിക്കുമല്ലോ,” അവൾ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു. “എന്തിനാണ് ഞാൻ കഷ്ടപ്പെടുന്നത്?”

പക്ഷേ, അടുത്ത നിമിഷം അവൾ കണ്ട കാഴ്ച അവളെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. ബസ് ഡ്രൈവർ ശ്രീധരൻ അങ്കിൾ റിയർവ്യൂ മിററിലൂടെ അമ്മൂമ്മയെ ശ്രദ്ധിക്കുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹം പതിയെ ബസ് ഒരു വശത്തേക്ക് ഒതുക്കി നിർത്തി. എന്നിട്ട് ഡ്രൈവർ സീറ്റിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, അമ്മൂമ്മയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു. “അമ്മൂമ്മേ, ആരെങ്കിലും ഒരു സീറ്റ് കൊടുക്കണേ,” അദ്ദേഹം സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു. “നിങ്ങൾക്ക് ഈ സാധനങ്ങളുമായി ഇങ്ങനെ നിൽക്കാൻ വയ്യ.”

എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം അമ്മൂമ്മയുടെ കയ്യിൽ നിന്ന് ഒരു സഞ്ചി വാങ്ങി, അതുപിടിച്ച് അവിടെ ഒഴിഞ്ഞുകിടന്നിരുന്ന ഒരു സീറ്റിനടുത്തെത്തി. ഒരു കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥി ഉടൻ തന്നെ എഴുന്നേറ്റ് അമ്മൂമ്മക്ക് സീറ്റ് കൊടുത്തു. അമ്മൂമ്മ നന്ദിയോടെ ചിരിച്ചു. ശ്രീധരൻ അങ്കിൾ സന്തോഷത്തോടെ ഡ്രൈവർ സീറ്റിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയി.

മരിയ ഇതെല്ലാം കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. അവൾക്ക് വല്ലാത്തൊരു സങ്കടം തോന്നി. തനിക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സഹായം, താൻ കണ്ടിട്ടും കണ്ടില്ലെന്ന് നടിച്ച ഒരു കാര്യം, ശ്രീധരൻ അങ്കിൾ എത്ര സ്നേഹത്തോടെയാണ് ചെയ്തത്! അവൾക്ക് സ്വന്തം പ്രവർത്തിയിൽ നാണക്കേട് തോന്നി. താൻ എന്തൊരു സ്വാർത്ഥയായിരുന്നു!

അന്ന് വൈകുന്നേരം സ്കൂൾ വിട്ട് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ, മരിയ ബസിൽ പതിവിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിച്ചു. ആളുകളെ നിരീക്ഷിച്ചു. ബസിലെ കാഴ്ചകൾക്ക് ഒരു പുതിയ ഭംഗി തോന്നി. എല്ലാ മുഖങ്ങളിലും ഓരോ കഥകളുണ്ടെന്ന് അവൾക്ക് തോന്നി.

അവൾ വീട്ടിലെത്തി, അമ്മയോട് അന്നത്തെ ബസ് യാത്രയിലെ കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു. “അമ്മേ, ഞാൻ എന്തൊരു മോശമായിരുന്നു,” അവൾ പറഞ്ഞു. “എനിക്ക് ആ അമ്മൂമ്മയെ സഹായിക്കാമായിരുന്നു, പക്ഷേ ഞാൻ നോക്കി നിന്നതേയുള്ളൂ. ശ്രീധരൻ അങ്കിൾ എത്ര നല്ല മനുഷ്യനാണ്.”

അമ്മ മരിയയെ ചേർത്തുപിടിച്ചു. “മോളെ, നീ ചെയ്തത് തെറ്റായിരുന്നില്ല,” അമ്മ പറഞ്ഞു. “ചിലപ്പോൾ നമ്മൾ പെട്ടെന്ന് കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല. അല്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെയാണ് സഹായിക്കേണ്ടത് എന്ന് അറിയില്ല. പക്ഷേ, നീ ഇന്ന് ഒരു പാഠം പഠിച്ചു. അതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനം.”

അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ, മരിയ പതിവുപോലെ ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ എത്തി. ഇത്തവണ അവളുടെ മനസ്സിൽ പുതിയൊരു ചിന്തയുണ്ടായിരുന്നു. അവൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളെ ശ്രദ്ധിക്കണം. ഒരുപക്ഷേ ആർക്കെങ്കിലും തന്റെ സഹായം വേണ്ടി വന്നേക്കാം.

ബസ് വന്നപ്പോൾ അവൾ ജനലിനരികിലെ സീറ്റിൽ കയറിയിരുന്നു. പക്ഷേ ഇന്ന് അവൾ പുറത്തെ കാഴ്ചകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയില്ല. ബസിനുള്ളിലേക്ക് അവൾ കണ്ണോടിച്ചു. അവളുടെ സുഹൃത്ത് റീന കുറച്ചകലെയായി ഇരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. റീനക്ക് ഇന്നലെ പനി ഉണ്ടായിരുന്നു. മരിയ റീനയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു. “റീനാ, നിനക്ക് സുഖമാണോ? ഇന്നലെ സ്കൂളിൽ വന്നില്ലല്ലോ?”

റീനക്ക് മരിയയുടെ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ അത്ഭുതമായി. മരിയ സാധാരണ അങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്ന ആളായിരുന്നില്ല. “ആഹ്, കുഴപ്പമില്ല. പനി മാറി,” റീന ചിരിച്ചു. “നന്ദി മരിയ, നീ അന്വേഷിച്ചത് നന്നായി.”

മരിയക്ക് സന്തോഷം തോന്നി. ഒരു ചെറിയ അന്വേഷണം പോലും ഒരാൾക്ക് എത്ര സന്തോഷം നൽകുമെന്ന് അവൾക്ക് മനസ്സിലായി.

പിന്നീടുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ മരിയയിൽ ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. ബസിൽ കയറുമ്പോൾ അവൾ ആദ്യം ചെയ്യുന്നത് ചുറ്റും നോക്കുക എന്നതാണ്. ആർക്കെങ്കിലും ഒരു സീറ്റ് വേണോ? ആർക്കെങ്കിലും സാധനങ്ങൾ എടുക്കാൻ സഹായം വേണോ? പുതിയ കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂളിലേക്കുള്ള വഴി പറഞ്ഞു കൊടുക്കണോ?

ഒരു ദിവസം, ഒരു ചെറിയ കുട്ടി തന്റെ നോട്ടുബുക്കുകൾ ബസിനുള്ളിൽ കളഞ്ഞു. ആ കുട്ടി കരയാൻ തുടങ്ങി. മരിയ ഉടൻ തന്നെ സീറ്റിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു. “എന്താ മോനെ? എന്തിനാ കരയുന്നത്?” അവൾ ചോദിച്ചു.

കുട്ടിക്ക് പേടിയായി. “എന്റെ ബുക്കുകൾ…” അവൻ വിതുമ്പി.

മരിയ നിലത്തേക്ക് നോക്കി. ബസ് സീറ്റിന്റെ അടിയിൽ അവന്റെ ബുക്കുകൾ കിടക്കുന്നത് അവൾ കണ്ടു. അവൾ കുനിഞ്ഞ് അതെടുത്തു കൊടുത്തു. “ഇതാ മോനെ, നിന്റെ ബുക്കുകൾ,” അവൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.

കുട്ടി സന്തോഷത്തോടെ ബുക്കുകൾ വാങ്ങി. അവന്റെ അമ്മ മരിയയോട് നന്ദി പറഞ്ഞു. മരിയക്ക് വല്ലാത്തൊരു സംതൃപ്തി തോന്നി. ഒരു ചെറിയ സഹായം, പക്ഷേ എത്ര സന്തോഷം!

ശ്രീധരൻ അങ്കിൾ റിയർവ്യൂ മിററിലൂടെ മരിയയെ നോക്കി ചിരിച്ചു. മരിയയും അദ്ദേഹത്തെ നോക്കി ചിരിച്ചു. അവരുടെ കണ്ണുകൾ തമ്മിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ഒരു ചെറിയ നിമിഷം അവർക്കിടയിൽ വലിയൊരു ധാരണ രൂപപ്പെട്ടു. ബസ് യാത്ര വെറും ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് എത്താനുള്ള മാർഗ്ഗം മാത്രമല്ല, അത് പുതിയ പാഠങ്ങൾ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു വേദികൂടിയാണെന്ന് അവർ ഇരുവരും മനസ്സിലാക്കി.

ഓരോ ബസ് യാത്രയും മരിയക്ക് ഓരോ പാഠമായി മാറി. ചുറ്റുമുള്ളവരെ ശ്രദ്ധിക്കാനും, ആവശ്യമുള്ളവരെ സഹായിക്കാനും, ചെറിയ ദയയിലൂടെ വലിയ സന്തോഷം കണ്ടെത്താനും അവൾ പഠിച്ചു. അവളുടെ ലോകം കൂടുതൽ വലുതായി, കൂടുതൽ മനോഹരമായി.

**പാഠം:**
നമ്മൾ എവിടെയായിരുന്നാലും, ചുറ്റുമുള്ളവരെ ശ്രദ്ധിക്കുകയും ചെറിയ സഹായങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നത് വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും. മറ്റുള്ളവരോട് ദയ കാണിക്കുമ്പോൾ, അത് നമ്മുടെ ജീവിതത്തെയും കൂടുതൽ സന്തോഷകരമാക്കുന്നു. ഓരോ ദിവസവും ഒരു പുതിയ പാഠം പഠിക്കാനുള്ള അവസരമാണ്. നമ്മൾ കണ്ണും മനസ്സും തുറന്നിരുന്നാൽ മതി.